السيد جعفر مرتضى العاملي (مترجم: اسلامى)
70
حقائق هامة حول القرآن الكريم (حقايقى مهم پيرامون قرآن كريم) (فارسى)
نزديك به پانصد تن مىرسانند عروة بن زبير در مقام استدلال و بيان علت دستور ابو بكر به جمعآورى قرآن مىگويد : در واقعه يمامه كسانى از ياران پيامبر - ص - به شهادت رسيدند كه حافظ قرآن بودند « 1 » علاوه بر آن عدهاى از كسانى كه نامشان جزو جمعكنندگان قرآن برده شده است ، داراى مصاحف اختصاصى بودهاند مانند : زيد ، ابن مسعود ، على و ابى و اين مصاحف تا صدها سال پس از فوت صاحبان آنها باقى مانده است « 2 » اين مصاحف غير از مصاحف ديگرى است كه در زمان پيامبر - ص - منتشر و در دست بوده است و ما اين مطلب را قبلا بيان كرديم . اگر آن حافظانى را كه در واقعهء يمامه به شهادت رسيدهاند به مواردى كه در زير اشاره خواهيم كرد بيفزاييم ، رقم حافظان بسيار بالا خواهد شد . لازم به تذكر است كه ممكن است ترتيب مصحفها مختلف باشد و بعضى مصحفها يك يا دو سوره ناقصتر از ديگر مصحفها باشد ولى اين مضر به مقصود ما نيست بلكه مطلب را بيشتر تأكيد مىكند . جمعآورندگان قرآن در زمان پيامبر ( ص ) اينك بعضى از نصوص را كه صراحت به نام اشخاصى دارد كه قرآن را جمعآورى كردند مىآوريم . و تعداد افراد را در هر نصى بيان مىكنيم : « قتاده » نقل مىكند : از انس پرسيدم چه كسانى قرآن را در زمان پيامبر اكرم - ص - جمع كردند ؟ گفت : چهار تن كه همه از انصار بودند : 1 - ابى بن كعب . 2 - معاذ بن جبل . 3 - زيد بن ثابت . 4 - و ابو زيد . و از او به ما رسيده است « 3 »
--> ( 1 ) كنز العمال ، ج 2 ، ص 363 به نقل از : ابن سعد . ( 2 ) ر ك : الفهرست ابن نديم ، ص 29 و التمهيد فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 250 به نقل از : الفهرست . ( 3 ) صحيح بخارى ، ج 2 ، ص 201 و ج 3 ، ص 147 و در آنجا روايت ديگرى از ثمامه ، از انس نقل مىكند و طبقات ابن سعد ، ج 2 ، قسم 2 ، ص 112 و 113 و مىگويد : آنها پنج تن هستند . تفسير خازن ، ج 1 ، ص 7 . لباب التأويل نيشابورى . در حاشيه جامع البيان ، ج 1 ، ص 24 . مناهل العرفان ، ج 1 ، ص 236 .